пластик жол, жол, пластик, қалдық, экология, тас жол, үндістан, шотландия,

Пластикалық жолдар сапарды ыңғайлы ете ала ма?

Жансая Нурбекова, Алматы(H-news.kz) - Нью-Делиге барар жолда күніне көптеген көліктер полиэтилен пакеттері, бөтелке қақпақтары мен лақтырылған полистирол стакандар үстімен жүріп өтеді. Бір шақырым көлемінде жүргізуші бір тонна пластик қалдықтарын тасиды. Пластиктен жасалған жолдың тегістігі мен ыңғайлығы соншалықты, үйреншікті тас жолдардан айырмашылығы жоқ.

Нью-Делиден көршілес Мэрутқа дейін созылатын бұл жол Үндістандағы Тиагараджара инженерлік колледжінің химия профессоры Раджагопалан Васудеван жасаған жүйенің көмегімен салынған. Ол жол битумының 10% -ын қайта өңделген пластик қалдықтарымен алмастырады.

Үндістан 2000-шы жылдардың басынан бастап пластикалық шайыр жолдарын тәжірибе жасау бойынша әлемдік көшбасшы болды. Одан кейін көптеген елдер осы үлгіге сүйене бастайды. Ганадан Нидерландыға дейін пластмассаны жолдар мен кіреберістерге салу көміртегі шығарындыларын азайтуға, пластмассалардың мұхиттар мен қоқыс үйінділеріне кіруіне жол бермеуге және орташа жолдың қызмет ету мерзімін ұзартуға көмектеседі.

2040 жылға қарай қоршаған ортада 1,3 миллиард тонна пластик болады. Үндістанның өзінде жылына 3,3 миллион тоннадан астам пластмасса өндіріледі. Бұл Васудеванды жолдарда қоқысты қолдануға итермелеген факторлардың бірі болды.

Бұл жоғары технологиялық жабдықтың аз мөлшерін қажет ететін өте қарапайым процесс. Алдымен, ұсақталған пластик қалдықтары қиыршық тас пен құм машинасына шашылып, содан кейін шамамен 170 ° C дейін қызады - қалдықтарды еріту үшін жеткілікті. Содан кейін балқытылған пластик толтырғышты жұқа қабатпен жауып, жоғарыдан қыздырылған битум қосылады. Бұл толтырғышты қатайтуға көмектеседі және қоспасы дайын болады.

 

сурет: travelask.ru

Қоспаға көптеген пластмасса түрлерін қосуға болады: пакеттер, пластмасс стакандар, қайта өңделуі қиын көп қабатты пленкалар және көбік полиэтилен мен полипропилен. Бұлардың барлығы Үндістан жолдарында салынған және оларды сұрыптап, майдалауды қажет етпейді.

Бұл пластиктердің қоқыс өртеуіш зауыттар мен мұхитта қалмайтындығынан басқа, пластмасса жолдардың жақсы жұмыс істеуіне де көмектеседі. Жолдарға пластик қосу, жолдардың тозуын және шұңқырларды азайтады. Пластикалық құрам жол бетінің икемділігін жақсартып, 10 жылдан кейін Васудевандағы алғашқы пластикалық жолдарда шұңқырлар болмады. Бұл жолдардың көпшілігі әлі салыстырмалы түрде жаңа болса да, олардың ұзақ мерзімге жетуін тексеру керек.

Васудеванның айтуынша, пластик қалдықтарын жағудың орнына, оларды пайдалану жолдың әр километріне үш тонна көмірқышқыл газын үнемдейді. Сондай-ақ, бұл жерде экономикалық тиімділік те бар. Бір шақырым жол үшін 670 (£ 480)  доллар үнемделген.

2015 жылы Үндістан үкіметі Васудеван жүйеге патентін үкіметке өтеусіз бергеннен кейін, халқының саны 500000-нан асатын ірі қалалардың маңында жол құрылысында пластикалық қалдықтарды пайдалануды міндеттеді. Жолдың бір жолағы километр үшін 10 тонна битум қажет етеді. Ал Үндістанның жылына мыңдаған шақырым жол салуы, пластик қалдықтарының әлеуетін тез өсіруде. Бүгінгі күні елде осы пластикалық шайыр жолдарының 2500 км (1 560 миль) салынды.

Бүгінгі күні осындай жобалар бүкіл әлемде пайда болды. Dow Chemical Company АҚШ пен Азия-Тынық мұхиты аймағында жоғары полиэтиленді құрамы бар қайта өңделген пластиктерді қолдану жобаларын жүзеге асыруда. Ұлыбританияда алғашқысы 2019 жылы Шотландияда салынған. Словакиядан Оңтүстік Африкаға дейін жалғасқан  пластикалық жолды MacRebur салған.

Ал 2018 жылы Нидерландыдағы PlasticRoad компаниясы әлемдегі алғашқы қайта өңделген пластикалық велосипед жолын салды. Компания қоспадан пластиктің бір түрі - полипропиленді шығармай тұрып, сол жерде жиналған пластикалық қалдықтарды ұсақтайды, сұрыптайды және тазартады.Олар көбінесе фестиваль кружкаларында, косметикалық қаптамада, бөтелке қақпағында және пластмасса сабанында болады.

Үндістан- әлемдегі ең ірі жол желілерінің бірі. Жылына шамамен 10 000 км-ге өсетіндіктен, пластик қалдықтарын қайта өңдеу әлеуеті зор. Технология Үндістанда және бүкіл әлемде салыстырмалы түрде жаңа болғанымен, Васудеван пластикалық жолдары тек экологиялық себептерге байланысты емес, сонымен қатар жолдарды ұзақ мерзімді және тұрақты ету әлеуетімен танымал бола беретініне сенімді.


Талқылау

Ұсыныстар
Орманға қалай көмектесуге болады?
26наурыз

Орманға қалай көмектесуге болады?

Әсел Өмірсерік, Шымкент, (H-News) - Өткен аптада БҰҰ бекіткен Халықаралық орман күні аталып өтті. Дәлірек айтсақ, 2012 жылдан бастап 21-ші наурыз күні орманның маңыздылығын түсіндіру күніне айналған. Бүгін дәл сіз бен біздің өмірімізге ормандардың қандай әсері барын, әрі, сол байлығымыздан айырылып қалмас үшін жеке азамат ретінде біз не істей алатындығымыз туралы сөз қозғаймыз.

17:34
Азық-түлік түбіртегінен өнімнің климатқа әсерін бақылайтын цифрлық құралдар пайда болды
10сәуір

Азық-түлік түбіртегінен өнімнің климатқа әсерін бақылайтын цифрлық құралдар пайда болды

Әсел Өмірсерік, Шымкент (H-News) - Азық-түлік өндірісі мен оның таралуы бүкіл парниктік газдар шығарындыларының шамамен үштен бірін құрайды. Бірақ тұтынушуға тамақтанатын заттарының климатқа әсерін өлшеу қиын.

12:33
Жасанды интеллект Ұлыбритания өзендерінде анықталмай келген қалдықтарды тіркеді
15наурыз

Жасанды интеллект Ұлыбритания өзендерінде анықталмай келген қалдықтарды тіркеді

Зерттеушілердің айтуынша, жасанды интеллект көмегімен Ұлыбритания өзендеріне ағатын ластанған сулардың бұрын тіркелмеген жүздеген шығарындылары анықталды, деп хабарлайды BBC.

15:35